Arber Zaimi

Një realitet i ri është më mirë se një film i ri

In Përkthime, Vjersha on 10 Janar, 2014 at 01:36

barakaMë 9 janar vdiq poeti dhe veprimtari zezak amerikan, Amiri Baraka. Veprat e tij, poezi, drama, kanë përcjellë mërinë e pashpaguar të dhjetra brezave të shtypur e të skllavëruar prej “skllevërish më të bardhë”. Me poezitë e tij ai dëshmoi me hidhërim edhe mllef platitjen e luftës për emancipim e barazi, përmes armëve të reja të shtypësit, instalimit të kulturës së konsumit dhe iluzionit të barazisë që krijon spektakli e përvetësimi kulturor njëkahësh.

Në vjershat e tij ai hap shpeshherë paranteza (kllapa) që rrallë i mbyll. Kështu reflekton historinë e të vetëve, ku shpesh janë hapur hesape, e rrallë janë larë. Urrejtja në këto vjersha është urrejtje racore nga poshtë – lart, është reaksion ndaj atij që përmes imponimit të supremacisë ta determinon inferioritetin. Urrejtja e Amiri Barakës, në fakt është implozion i dëshirës së papërmbushur për barazi. Në analizë të fundit pra, është emancipim, është dashuri!

Një poemë për hipsterët spekullantë

Ai më në fund mbërriti,
në pyllin
e motiveve. Aty s’kishte
as hutë, as gjahtarë. As Connie Chaterley
të shtrira plot me hir
në kokërr të shpinës, pasi ashtu padashka
na prunë socializmin
në Angli.
Vetëm ide,
dhe të kundërtat e tyre.
A thua se ai
vërtet kishte mbërritur
në askund.

Një realitet i ri është më mirë se një film i ri

E si do shkojë, tërmet rrënues, kullë e ferrit, juggernaut, vullkan, përplasje veturash,
në realitet, ndryshe nga fantazia e ethshme thuajsereale e minjve të kinemasë
edhe pse ata e ndjejnë se ky realitet frymëmerr një çarje ferri prej tërmeti në fytin e tyre sa që as thithjet
e kokainës së pastër 100% nuk mund ta shuajnë prerjen e ftohtë të vdekjes që rri pezull mbi shoqëri. Në gjithë
kinematë e amerikës, një marihuanë ndizet çdo një orë e gjysmë për dy dollarë dhe pesëdhjet
centë.
Ata i kanë nxjerrë zezakët të hanë drekë, për një minutë, na kanë bërë partnerë si zezaku
Charlie) apo
surrogatë (zezaku boss) për horrorin e tyre. Por ashtu si superafrikani mobutu që nuk mund ta kap-
elelëkurëleopardizojë një
rrugëdalje prej përgjegjësisë së tij për vdekjen e lumumbës, as me miliardat e tij të pabesueshëm
rockefelleri
as që mundet t’i shpëtojë cicat e zbehta të kurvës së vet në peshën shtypëse
të gjërave ashtu si ato janë në të vërtetë.
E si do të shkojë, a mbërrin gjer te ty, kur ti çohesh, ulesh në anë
të shtratit, bëhesh gati për të shkuar në punë. I hipnotizuar nga ma-
qina, dhe nga pluhuri i çimentos, tradhëtia xhunglore e
rrekjes
për të mbijetuar pa para në një botë të parasë, të bësh bossin
100.000 për çdo 200
dollarë
që paguhesh, pastaj vëllai të ndihmon për qeranë, dhe nëse
dëshiron të blesh veturën që
ti
ndihmove të prodhohej, paga jote nën vleftë e prodhoi atë, dhe çka mbetet shkon
për t’i blerë plakës së tij si diamantë të rremë
një palë cica
silikoni për raste të veçanta kur kissingeri
i dehur luan me bluzën e saj, duke harruar vetveten.
Nëse kjo s’të pëlqen, çfarë do t’i bësh? Kjo është
pyetja që i bënim njëri
tjetrit, dhe që
ende duhet ta shtrojmë rregullisht. Nuk të pëlqen? Ç’do
t’i bësh??
Terrori i vërtetë i natyrës është zemërimi i njerëzimit, spektakli
i vërtetë teknikolor që
hollivudi
s’e xhiron dot. Ata s’arrijnë dot as të të tregojnë se si dukesh kur
shkon në punë, apo kur
kthehesh.
Ata s’arrijnë dot as të të tregojnë duke u menduar apo duke kërkuar re-
alitetin e ri shoqëror, kjo është
zbatica
e fundit. Kur kudo mbi planet, burra e gra, me zjarrin në
dorë, kërkojnë që
shoqëria
të planifikohet që të përfshijë jetët dhe vetëvendosjen e gjithë
popujve që kanë jetuar. Ky është skenari i nxehtë, me një numër
aktorësh prej pak më pak se dy miliard që të mos kenë guxim as të pëshpërisin. Quhet,
“Duam gjithçka… të gjithë botën!”

Një kontratë. (Për rrënimin dhe rindërtimin e Patersonit

Mish, dhe vetura, zift, vrima të mihura nën gur
një hierarki harbute parash, sharra elektrike që presin
kryq e tërthor muzikën, ndjenjën. Dhe fjala, gërryen.
Erdha këtu
prej atje ku rrija me gjakun që më vlonte, me frikën e ftohtë
për vdekjen e njerëzve, për vdekjen e urtësisë, me
frikën e ftohtë, për mua. Pamje romantike të së njëjtës vdekje
zbardhëllojnë prej qoshes, zbardhëllojnë kur ata ngrenë gishtat

Dhëmbëzojnë zemrat, në mish të zi zigzag kaq të mrekullueshme
janë rrenat e tyre. Kaq e plotë, mjeshtëria e tyre, e këtyre
zezakëve debilë. Zëlartë teksa vrasin njëri-tjetrin, dhe nuk

do e bëjnë at’rrugën e thjeshtë gjer te Tiffany. Nuk do i përplasin kokat e tyre
të panjollosshme, me ballafaqimin më të thjeshtë të një kodi kaq zemërgur saç është fitimi.

Ju s’jeni vëllezër, zezakë të ndyrë, që vdisni nën pardesytë e thata, veshur
me frakun e ronitur të padronit. Cab Callowayt e shpirtit, në kapërcyell të shpirtit,
muzikë, që ata mendojnë se do i shpëtojë prej syve tanë. (Në fund të terminalit

aty ku cirku nuk do shkojë. Në fund të turmave, të përulur dhe vulgarë
frymëmarrin rrokje mërie, përdhunime të pakuptueshme të gjithë stërzgjatjeve
në botën tonë të re. Të vrarë me kapelet fedora të bardha, ata rrinë kaq memecë ndaj asaj

që ca skllevër më të bardhë i bënë babës sim. Ata ndërtojnë heshtjen. Ata luten në
shkallë burgjesh abstraktë, që të bëhen mbretër, kur gjithçka të jetë heshtje, kur gjithçka
të jetë gur. Kur edhe fruti më idiot i barkut të tyre të jetë flori, apo ndonjë gjë
tjetër që s’do të mund ta hanë.

Balboa, argëtuesi

S’mund të vijë
veç në e bëfsh
prej materialesh
tek të cilat nuk
ngec. (Filozofët
e nevojës, prej të cilëve
kohët e fundit jam
njëri syresh,
do të të thonë. “Populli,”
(dhe s’do e mendojnë veten
të lidhur
me të njëjtin
mish që dridhet). Tash dhe unë them “Populli,
si përsëritje e një mësimi, tashmë,
me drita shuar, ia them vetvetes,
si dashnor, apo ia them erës së ftohtë.

Qofshin vjershat e mia një graf
i imi. (Dhe ato do vazhdojnë
gjer në rreshtin kur mishi
bie. Ti do të zbehesh diku nga mesi. Një
meit.

Por
vdis shpejt, Dashuri. Nëse
ajo që ke për
vetveten nuk
shtrihet në trupin tënd deri në
skaj.
(Atje ku, pa
parathënie,
pentagramë muzikorë, ose gishtat e tu
shkasin
në krahun tim

Nj’agoni. Si tani.

Jam brenda dikujt
që më urren. Shoh
prej syve të tij. Nuhas
nuancat e ndyra që i vijnë në
frymë. Dashuroj të tijat
gra mjerane.

Çarje në metal, për diell. Aty ku
sytë e mi rrinë e rrotullohen, kah ajri i ftohtë
shkreptima e dritës, apo mishi i zhveshur
që fërkohet te unë, një grua, një burrë,
pa hije, pa zë, pa kuptim.

Kjo është msheltina (mish,
ku pafajësia është armë. Një
abstraksion. Prekje. (Jo imja.
Ose jotja, nëse ti je shpirti që pata
dhe që braktisa kur isha i verbër dhe u desh
armiqtë të më bartin si kufomë
(në qoftë i bukur, a për t’ardhur keq.

Mund të jetë dhimbje. (Si tani, si gjithë
mishi i tij që më lëndon.) Mund të jetë kjo. Ose
dhimbje. Si atëherë kur ajo rendi prej meje drejt
e në pyll.
Ose dhimbje, mendja
e argjendtë spiralon e qerthullon përkundër
diellit, më lart se aty ku të moçmit mendonin se
do ishte Zoti. Ose dhimbja. Dhe tjetri. Po
-ja. (Mes librave të tij, dhe gishtat. Ata
janë luleverdha të vyshkura dhe kurrë s’ishin
të bukur.) Po-ja. Dhe ti, shpirt i humbur, do thuash
“bukuri”. Bukuri, e praktikuar, si pemë. Si
lumi i ngadaltë. Dielli i bardhë në fjalitë e tij të lagështa.

Ose, njerëzit e ftohtë në stuhitë e tyre. Ekstazë. Mish
ose shpirt. Po-ja. (Rrobat fryrë nga era. Shtambat e tyre
të zbrazëta. Ata këndojnë nën thembrat e mia, jo nën të tuat.) Mish
ose shpirt, si rrëgjim. Ku çdo përgjigje lëviz shumë shpejt.
Ku Zoti është një vetvete, fundi i fundit.)

Ajër i ftohtë fryn mes ngushtisë së syve të verbër. Mish,
metal i bardhë i nxehtë. Shkëlqen si dita me diell të saj.
Është dashuri njerëzore, unë jetoj brenda. Një skelet eshtak
që do ta njohësh si fjalë ose si ndjenjë të thjeshtë.

Por nuk ka ndjenjë. Si metali, është i nxehtë, s’është hiç,
i dhënë për dashuri.

Djeg gjënë që
ka brenda. Dhe ajo gjë
ulërin.

Parathënie për një pusullë vetëvrasje prej dymbëdhjetë vëllimesh

Kohët e fundit jam mësuar me mënyrën
Se si dheu hapet edhe më mbështjell
Sa herë që dal të shëtis qenin.
Apo me muzikën budallaqe e të trashë që era
Bën kur unë rend të zë autobuzin…

Këtu mbërritën gjërat.

E tash, çdo natë numëroj yjet.
Dhe çdo natë më del i njëjti numër.
Dhe kur nuk vijnë për t’u numëruar,
Unë numëroj vrimat bosh që lënë.

Askush nuk këndon më.

E pastaj natën e fundit hyra majëgishtash
Në dhomën e vajzës sime dhe e dëgjova
Tek fliste me dikë, dhe kur e hapa
Derën, aty s’ish asnjeri…
Vetëm ajo, ulur në gjunjë, që shihte

Duart që i kish bashkuar.

Amiri Baraka

Përktheu A. Zaimi

Reklama

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Google

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

Po lidhet me %s

Këtë e pëlqejnë %d blogues: