Arber Zaimi

Archive for Nëntor, 2014|Monthly archive page

Err

In Vjersha on 29 Nëntor, 2014 at 15:17
esterne291517552903152023_big

Paesaggio urbano – Mario Sironi, 1919

Mbas perëndimit u nxi betoni i boruar

T’errëta burimet prej nga pimë

E terrtë ferexheja e zonjushës hënë

Korbat kullojnë katran mbi borë tërë natën

M’e sterrtë bebëza duhet për ta vënë re fshehtësinë

Zisterrë e kallkan ftohtë, a thua më s’ka mëngjes.

 

 

Advertisements

Mendo për të tjerët…

In Uncategorized on 10 Nëntor, 2014 at 14:16

 Mahmood Darwish

 

Pa titull, 1986 - Massoud Arabshahi

Pa titull, 1986 – Massoud Arabshahi

Kur përgatit mëngjesin, mendo për të tjerët.

Mos harro të ushqesh pëllumbat.

Kur bën luftërat e tua, mendo për të tjerët.

Mos i harro ata që duan paqë.

Kur paguan faturën e ujit, mendo për të tjerët.

Mendo për ata që s’kanë nga të marrin ujë, pos nga retë.

Ndërsa shkon në shtëpi, në shtëpinë tënde, mendo për të tjerët

Mos i harro ata që jetojnë nëpër tenda.

Ndërsa fle, e numëron planetët, mendo për të tjerët

Ka edhe gjind që s’kanë se ku të flenë.

Ndërsa çliron shprehjen tënde përmes metaforash mendo për të tjerët

Ata që e kanë humbur të drejtën për të folur.

Dhe kur mendon për të tjerët e largmë

Mendo për veten edhe thuaj

“Dua të jem kandil në errësirë.”

Mbi jetën

In Përkthime, Vjersha on 10 Nëntor, 2014 at 14:10

Nazim Hikmet

 

Planeti i Ri, 1921 - Constantin Yuon

Planeti i Ri, 1921 – Constantin Yuon

Jeta s’është për të qeshur:

Duhet jetuar me shumë seriozitet

Si një ketër përshembull

Domethënë, pa kërkuar diçka tjetër përtej, a përmbi vetë jetën

Domethënë, puna jote e vetme duhet të jetë vetë jeta.

Jeta nuk është për të qeshur:

Duhet marrë seriozisht,

Aq shumë, dhe në të tillë përmasë

Sa që, përshembull, edhe kur i ke duart e lidhura pas shpine

Shpinën pas muri

Ose edhe kur je në laboratorin tënd

Me bluzën e bardhë, me syzet mbrojtëse

Të mund të vdesësh për njerëz –

Edhe për njerëz të cilëve s’ua ke parë kurrë fytyrat

Edhe pse ti e di se të jetuarit

Është gjëja më reale, më e bukura gjë.

Domethënë, jeta duhet marrë aq seriozisht

Sa edhe kur të jesh shtatëdhjetë vjeç të mbjellësh ullinj –

Dhe jo për fëmijët e tu, jo

Por sepse ti, megjithëse i trembesh vdekjes nuk beson tek ajo

Sepse jeta, domethënë, peshon më rëndë.

II

Le të themi se jemi shumë të sëmurë, kemi nevojë për operacion –

Që do të thotë se edhe mund të mos ngrihemi më

Prej tryezës së bardhë.

Edhe pse është e pamundur që të mos ndihemi të trishtuar

Prej faktit se po shkojmë cazë më herët

Prapë do të qeshim me shakatë që dëgjojmë

Do shohim tej dritares në po bie shi a jo

Apo do të presim me ankth

Për lajmet e ditës…

Le të themi se jemi në front –

Për diçka që ia vlen të luftosh, ta zëmë.

Atje, në sulmin e parë, bash në atë ditë

Mund të biem me fytyrë në baltë, të vdekur.

Kjo gjë do të na zemëronte shumë,

Po prapë ne na shqetëson deri në vdekje

Kureshtja për rezultatin e luftës, që do të mund të zgjaste vite të tëra.

Le të themi se jemi në burg

Jemi afër pesëdhjetë vjeç

Dhe kemi, ta zëmë edhe tetëmbëdhjetë vjet

Gjer kur të hapen dyert e hekura.

Ne prapë do jetojmë me botën që është jashtë

Me njerëzit, kafshët, betejat dhe erën e saj –

Domethënë me të jashtmen që është përtej mureve.

Domethënë, gjithsesi e kudo që të jemi

Duhet të jetojmë sikur të mos kishim kurrë për të vdekur.

III

Kjo tokë do të plaket e ftohtë

Një yll në mes yjesh

Ndër më të vegjlit syresh

Një xixë e artë në pëlhurën e kaltër

Domethënë, kjo, toka jonë e madhe.

Kjo tokë do të plaket e ftohtë një ditë

Jo si një bllok akulli

As si një re e vdekur

Po si një lëvozhgë arre e zbrazur do të rrokulliset

Në hapësirë të katrantë…

Duhet të vajtosh për këtë tani menjëherë

Duhet ta ndjesh keqardhjen tani menjëherë

Sepse bota kaq shumë duhet dashur

Nëse ke ndërmend të thuash “jetova”…

Urrejtja  

In Përkthime, Vjersha on 8 Nëntor, 2014 at 20:49

 

Wislawa Szymborska

 

Le Canot, 1913 - Jean Metzinger

Le Canot, 1913 – Jean Metzinger

Shih se si vazhdon të funksionojë

Se si e mban veten në formë –

Urrejtja e shekullit tonë.

Sa lehtë i kapërcen më të lartat pengesa.

Sa shpejt brof, e na mbërthen.

 

Nuk është si ndjenjat e tjera.

Njëherazi e moçme dhe e re.

I lind vetë arsyet

Që i japin jetë.

Dhe kur fle, kurrë s’është gjumë i përjetshëm.

Pagjumësia nuk ia shter forcat; e ushqen.

 

Një fe apo një tjetër –

Çkado që e thërret të jetë gati, në pozicion.

Një atdhe apo një tjetër –

Çkado që e ndihmon që ta rimarrë rendjen e vet.

Drejtësia arrin ta platisë disi kur nis të lindë

Gjer kur urrejtja ta rrisë ortekun e vet që po vërvitet.

Urrejtje. Urrejtje.

Fytyrën shtrembëruar në grimasa

Ekstaze erotike.

 

Oh këto ndjenjat e tjera,

Dobësira që s’i nxë lista.

Që kur vallë vëllazëria

Josh turmat?

Kur vallë dhembshuria

E fitoi garën?

A arrin ndonjëherë dyshimi ta ngrejë peshë turmën?

Veç urrejtja mbërrin t’i bëjë këto.

 

E talentuar, e zellshme, punëtore e madhe.

A ka nevojë t’i përmendim gjithë këngët që ka kompozuar?

Gjithë faqet që i ka shtuar në librat tanë të historisë?

Gjithë qilimat njerëzorë që i ka shtruar

Në sheshe të panumërta qytetesh e fusha futbolli?

 

Le ta pranojmë:

Ajo e di se si mund të bëhet bukuria.

Zjarret e shndritshme që shkëlqejnë në qiej mesnatash.

Bomba madhështore që shpërthejnë në ag të trëndafiltë.

S’mund ta mohosh pathosin frymëzues dalë prej gërmadhave

Dhe një humor të ndyrë që mund të gjendet

Në togën e guximtarëve që shquhen mes të tjerëve.

 

Urrejtja është mjeshtre e kontrastit:

Mes zhurmës së shpërthimeve dhe heshtjes mortore,

Të kuqes së gjakut dhe të bardhës së borës.

E mbi të gjitha kurrë nuk lodhet

Prej lejtmotivit të saj – xhelatit të pagabueshëm

Që ngrihet mbi viktimën e ndyrë.

 

Është gjithnjë e gatshme për ndryshime të reja.

Por edhe mund të presë paksa, nëse i duhet.

Thonë se është e verbër. E verbër?

Ka shikimin e mprehtë të snajperit

Dhe sheh qerpikpadridhur drejt tek e ardhmja

Siç mund të bëjë vetëm ajo.

Lavd i hijes së naltë

In Përkthime, Vjersha on 6 Nëntor, 2014 at 13:09

 

Mahmood Darwish

 

The Red Wedge, 1919, Kasimir Malevich

The Red Wedge, 1919, Kasimir Malevich

Për ty është të jesh a të mos jesh

Është të krijosh a të mos krijosh

Gjithë çështjet ekzistenciale përtej hijes tënde janë farsë

Dhe univers është fletorja jote e vogël, e ti je krijimtari i saj.

Pra shkruaj në të parajsën e gjenezës,

Ose mos e shkruaj,

Ti, ti je çështja.

Çka do ti?

Ndërkohë që marshon prej legjendës në legjendë?

Një flamur?

E ç’të mirë sollën ndonjëherë flamujt?

A e kanë mbrojtur ndonjëherë qytetin prej shrapnelëve të bombave?

Çka do?

Një gazetë?

A do mundnin gazetat të nxirrnin zogj nga vezët, apo të mbrunin qoftë dhe një thërrmijë?

Çka do?

Policinë?

A e di policia se kur do të mbarset dheu i vogël prej erërave që po vijnë?

Çka do?

Sovranitet mbi hi?

Ndërkohë që ti je i zoti i shpirtit tonë; padron i ekzistencës sonë të gjithëndryshueshme?

Largohu pra,

Se vendi nuk është joti, nuk janë të tuat as pirgjet me plehra.

Ti je liria e krijimit,

Ti je krijuesi i rrugëtimit,

Dhe ti je antiteza e kësaj epoke.

Pra largohu

I varfër, si një lutje,

Këmbëzbathur, si një lumë në një shtrat me shkëmbinj

Dhe i grisur, si një rreckë. Ti, ti je çështja.

Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »