Arber Zaimi

Archive for Nëntor, 2015|Monthly archive page

Një litani mbijetese

In Përkthime, Vjersha on 23 Nëntor, 2015 at 15:11
ART-0178-2_1024x1024

Thellë në mendim – LaShun Beal

Audre Lorde

 

Për ato prej nesh që rrojnë nëpër skaje

që qëndrojnë mbi zgripin e palëkundshëm të vendimit

jetësor, të vetmuara

për ato prej nesh që s’mund ta shijojnë

ëndrrën kalimtare të mundësisë së zgjedhjes

që dashurojnë në pragjet ku të tjerët hyjnë a dalin

në orët mes agimeve

duke vështruar brenda e jashtë

njëherazi para e pas

duke kërkuar një të tashme për të mbjellë

të ardhmet

si bukë në gojët e fëmijëve tanë

që ëndrrat e tyre të mos pasqyrojnë

vdekjen e tonave;

 

Për ato prej nesh

që u shenjuan me frikë

si një vijë e zbehtë në mes të balleve tanë

që mësuan të jenë të trembura bashkë me qumështin e nënës

se me këtë armë

me këtë iluzion të një farë sigurie

haparëndët shpresuan të na mbyllnin gojët

Për të gjitha ne

ky çast e ky triumf

S’ka qenë kurrë e thënë të mbijetonim.

 

Dhe kur dielli lind ne kemi frikë

se mund të mos rrijë

kur dielli perëndon kemi frikë

se mund të mos lindë sërish në mëngjes

kur barqet i mbushim kemi frikë nga

mostretja e ushqimit

kur barqet i kemi të zbrazët kemi frikë

se mund të mos hamë kurrë më

kur na dashurojnë kemi frikë

mos dashuria do të shuhet

kur jemi të vetmuar kemi frikë

mos dashuria kurrë më s’do të kthehet

e kur flasim kemi frikë

mos fjalët tona nuk do të dëgjohen

nuk do të priten mirë

por kur rrimë të heshtura

përsëri kemi frikë

 

Pra është më mirë të flasësh

duke mbajtur gjithnjë parasysh

se s’ka qenë kurrë e thënë të mbijetonim.

Advertisements

Babilonia e Madhe pjell

In Përkthime, Vjersha on 8 Nëntor, 2015 at 22:42
Gosti mbretërish - Pavel Nikolajeviç Filjonov

Gosti mbretërish – Pavel Nikolajeviç Filjonov

Bertolt Brecht

Kur i erdh koha ajo u tërhoq në dhomën e saj më të thellë dhe e rrethoi veten me doktorë e me orakuj.

Pati pëshpërima. Burra solemnë hynin në shtëpi me fytyra të rënda dhe dilnin me fytyra plot ankth e të zbehur. Dhe çmimi i grimit me ngjyrë të bardhë dyfishohej në shitoret e bukurisë.

Në rrugë u mblodh populli dhe rrinte nga mëngjesi deri në mbrëmje duke pritur me barkun bosh.

Zhurma e parë që u dëgjua ngjau si një pordhë madhështore që shkundi trarët e çatisë, dhe u ndoq nga një brohorimë madhështore P A Q E ! e cila veç sa e rriti erën e qelbur.

Menjëherë më pas doli një rrjedhë e hollë dhe e ujshme gjaku. E mandj dolën tinguj të tjerë që s’ndaleshin së ndjekur njëri-tjetrin, secili më i tmerrshëm se i mëparshmi.

Babilonia e Madhe volli, dhe kjo tingëlloi si L I R I !, pastaj u koll dhe kjo tingëlloi si D R E J T Ë S I !, pastaj prapë pordhi dhe kjo tingëlloi si Z H V I L L I M ! Dhe u nxor në ballkon, mbështjellë në pelena të përgjakura, një foshnjë që skinjej, dhe iu tregua popullit ndërkohë që binin këmbanat, dhe ai ishte LUFTA.

Dhe pati një mijë baballarë.

Parada e së Resë të Vjetër

In Përkthime, Vjersha on 8 Nëntor, 2015 at 01:26
Heinrich Hoerle - Maskat, 1929

Heinrich Hoerle – Maskat, 1929

Bertolt Brecht

 

Qëndrova në një kodër dhe pashë të Vjetrën që po afrohej, por kësaj radhe vinte si e Re.

Topallonte me paterica të reja, që askush më parë nuk i kishte parë dhe kundërmonte rëndë një erë kalbësire që askush s’e kishte ndjerë më parë.

Guri që rrotullohej teposhtë ishte shpikja më e re dhe ulërimat e gorillave që rrihnin gjokset e tyre u vendos të ishin kompozimi më i ri muzikor.

Kudo mund të shihje varre të hapura që rrinin të zbrazëta ndërkohë që e Reja përparonte në kryeqytet.

Rreth e rrotull mbizotëronte një frymëzim frike që brohoriste: Po vjen e Reja, është e gjitha e re, përshëndeteni të Renë, jini e reja, si ne!

Dhe ata që dëgjuan, s’dëgjuan asgjë tjetër veç ulërimave, por ata që panë, panë kështu që nuk po brohoritnin.

Kështu e Vjetra ecte me hapa të mëdhenj e maskuar si e Re, por me vete në marshimin e saj triumfal kishte sjellë edhe të Renë, të cilën e paraqiti si të Vjetër.

E Reja ishte e lidhur me pranga dhe e veshur me rrecka; që ia nxirrnin në pah të shkëlqyeshmit krahë e këmbë.

Dhe marshimi vazhdoi mespërmes natës, por ajo që ata menduan se ishte drita e agimit ishte drita e zjarreve në qiell. Dhe thirrja: “Po vjen e Reja, është e gjitha e re, përshëndeteni të Renë, jini e reja si ne!” do të kishte qenë më e lehtë të dëgjohej, po të mos mbytej e gjitha në një bubullimë të shtënash.

PKI-ja të rinjve

In Artikuj, Përkthime, Vjersha on 7 Nëntor, 2015 at 17:13

venezia_contestazione01PKI-ja[1] të rinjve

 

Pier Paolo Pasolini

 

Më vjen keq. Polemika kundër

PKI-së duhej bërë në gjysmën e parë

të dekadës që shkoi. Jeni me vonesë, të dashur.

S’ka asnjë rëndësi nëse s’kishit lindur ende:

aq më keq për ju.

Tash gazetarët e të gjithë botës (përfshi

edhe ata të televizioneve)

ju lëpijnë (siç vazhdon të thuhet në gjuhë

studentore) bythën. Unë jo, të dashur.

Keni fytyrën e çunave të babit.

Ju urrej siç i urrej dhe baballarët tuaj.

Raca e mirë s’gënjen.

Keni të njëjtin sy për keq.

Keni turp, jeni të paqartë, të dëshpëruar

(shumë mirë!) por dini edhe se si të jini

prepotentë, kërcënues, me vetëbesim e pafytyrësi:

parakushtet e të qenit mikroborgjezë, të dashur.

Kur dje, në Valle Giulia[2] u rrahët

me policët,

unë isha tifoz i policëve.

Sepse policët janë bij të të varfërve

Vijnë nga subtopi, fshatare a qytetare qofshin.

Sa për mua, unë e njoh boll mirë

mënyrën se si kanë qenë fëmijë edhe çunakë,

ato një mijë lirat e çmueshme, babai po ashtu i mbetur çunak,

për shkak të mjerimit, që nuk të jep autoritet.

Nëna e ashpërsuar si me qenë roje, apo e brishtë

prej ndonjë sëmundje, si një zogth;

një mori me vëllezër; kolibja

rrethuar me një oborr me sherebelë të kuqe (në vende

që gjetiu tashmë janë parcelizuar); kasollet

aty ku derdhen gjirizet; ose apartamentet në lagjet

e stërmëdha popullore, etj. etj.

Pastaj shikoni se si i veshin: si palaço,

me atë cohë të ashpër, që qelbet era mensë

era kazermë dhe era popull. E keqja e të këqijave është, natyrisht,

gjendja psikologjike në të cilën i kanë katandisur

(për vetëm dyzet mijë lira në muaj):

s’kanë më buzëqeshje,

s’kanë më miqësi me botën,

të ndarë,

të përjashtuar (në një lloj përjashtimi që nuk ka të barabartë);

të poshtëruar se e kanë humbur cilësinë e njeriut

zëvendësuar me atë të policit (të qenit i urryer të bën të urresh). Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

Heqja dorë

In Përkthime, Vjersha on 4 Nëntor, 2015 at 00:45

 

Kopertina e librit "La meglio gioventu"

Kopertina e librit “La meglio gioventu”

Tashmë të qenit larg është njësoj

Friul, me të qenit të panjohur. Duket

Koha prej dashurisë sonë si det

I shndritshëm e i vdekur.

Brenda dritës pjesa jote

Ka mbaruar, s’kam terr në gjoks

Që ta mbaj hijen tënde.

 

Pier Paolo Pasolini, 1954

Balada e delirit

In Përkthime, Vjersha on 3 Nëntor, 2015 at 23:51
Kopertina e përmbledhjes me vjersha: "L'usignolo della chiesa cattolica"

Kopertina e përmbledhjes me vjersha: “L’usignolo della chiesa cattolica”

Vetëm, vetëm, shtatore e dylltë

Ngurtësuar prej rrezes së moçme

Të jetës sime tashmë të lehtë…

Ajri i mbrëmjes rikthehet, i pazë

Në zemër të gjuhës.

Venitur me psherëtimat e viteve

Mbi horizonte të shndritshme, ajri

Që rrjedh në fytet e engjëjve,

Kthen ekzistencë tek flegrat

E trupit tim të vdekur, oqean ditësh,

Ç’prej “Falemi Mrisë” deri tek “Engjëlli i Zotit”.

 

Gjithçka stonuar, fjala dhe dëgjimi

Hijet në çrregullsi,

Çmenduri, lebeti sadiste

Ndaj fjalëve, një trombë e dehur

Disonance – është dështimi

Anonim i botës. Verbër

Drita e yllit regëtin

Në kuzhina të terratisura, qelbur

Erës së keqe, hienat grrithin

Atonike…

 

Të dëgjoj, diapazon që zukat vitesh

Një majë e ashpër elmazi që pret

Tehun e shpirtit,

Të dëgjoj, por mos u trazo:

Unë sërish duhet të ruaj qetësinë:

Tash unë jetoj brenda në pasqyrë

Jam imazhi i vetes sime i zhytur

Në jetën e dritës së verbër

Në pasqyrën e djalit të ri

Burgosur në llamburitjen e humbur.

 

Brenda pasqyrës së pazëshme

Jam peshk i kaltër rrethuar

Me akull, me bishtin shpues të ngrirë

Në këtë qivur qelqi të përjetshëm –

Britma e mprehë e sirenës

Në mitrat e mjegulluara të të folmes

Nuk e krisin sipërfaqjen

E pasqyrës, thjesht prekin

Sytë e imazhit të vetmuar

Që jeton…

 

Në heshtjen baritore

Të së bardhës pasqyrore

Me ngjyrën lëbyrëse të agimit të lindjes,

Sa e pafajshme është pyetja ime!

Vdekatar i marrë!

Ku shkojnë trenat e çelikut

Të nxehtë përmes fushës së lagësht

Ku shohin dritat e shpërndara

Nëpër horizont, ku lundrojnë

Anijet e nxira me blozë, ku fluturon

 

Tymi i fabrikave, ku mëtojnë

Jetët tona në mos po drejt

Akerontit brenda në pasqyrë?

Vesi dhe tuta, burimet e mia, a janë

Mrekullisht rilindur në ty?

E ç’vrasës të mrekullueshëm mban

Foshnja i sapolindur fshehur thellë brenda

Trupit të tij prej mishi të trëndafiltë e të freskët?

(Kështu ti zë i ëndshëm, e përplas

Të ligun brenda qelqit të heshtur,

 

E kështu mund të lëshosh shajni mbi përskuqjen e fundit

Të njërit që dikur fliste një gjuhë të ndryshme

Dhe pastaj u heshtua në gjuhën e re

Pra ti je hijet

Që mbështjellin sëmundjet e ngurtësuara të shpirtit

Abdikimin e errët të zemrës

Kështu, je eleganca e fundme

E gjethes që fëshfërin ndër vite,

Duke i dhënë një shije të rreme heshtjeve

Aq njerëzore të të egrit.)

 

Pasqyra thërrmuar

Ndjenjat çliruar në realitet, këtu

Unë jam bota! Ah, u ktheva! Jam i së njëjtës

Moshë me ty, karantina mbaroi, dalja nga binarët

Ishte thjesht një subjekt për

Sociologji… por unë u ktheva, çfarë

Arrogance skandaloze, përditë unë ripërpiqem

Të bëj Hapin Cilësor prapa, rënien

E vjetër të engjëjve, çfarë skandali!

Oh, bashkëkohësit e mi të ëmbël, mes meje

Dhe realitetit – i njëjtë edhe për ju – shtrihet një hapësirë magjepsëse

SË CILËS DIKUR I PËRKISJA: naiviteti

 

Pak më tepër se trup, O të gjallë

Të së ardhmes që do të jetoni ne vendin tim

Brenda ngrohtësisë së këtyre mureve

S’kam njohur tjetër dashuri në vete

Përveç qiejve të kaltër në ditë të errëta –

Koha nuk është asgjë më shumë se sa Kaltërsia

Pas shpinës së një njeriu që po vdes

Panoramë e brishtë, e djerrë,

Pëshpërimë e heshtur e një zëri,

Imazh fizik mbi Asgjënë.

 

Pier Paolo Pasolini, 1949