Arber Zaimi

Archive for Mars, 2016|Monthly archive page

Fronti i zogjve të zinj

In Vjersha on 29 Mars, 2016 at 14:09
Korba - Print japonez, shek XVII

Korba – Print japonez, shek XVII

Katër lloje zogjsh të zinj

Rrinë në qiellin e Prishtinës

 

Më të mëdhenjtë, korbat

Fluturojnë lart, e me krahët e shtrirë

Fëmijës së qytetit që kurrë s’ka parë shqiponja jashtë televizorit

Mund t’i duket si korb dhe shqiponja më e mirë

 

Krokama ndjellakeqe e korbave ndihet rrallë

Ata vetë janë të tillë, të rrallë

Dhe prej lartësive ku rrëshqasin vetmitarë e krenarë

Për madhësinë e vet

Vëzhgojnë qytetin plot me kujdes e frikë

Se s’është bash lehtë të jesh i madh edhe i lig

 

Qëndron kryeshtrigani mbi ndërtesat më të larta

Prej nga ia kontrollon gjithë qytetit mendimin

Prej nga ia dikton gjithë qytetit kujtimin

Me pendët e qafës kreshpëruar që i nxijnë si katran

I duket vetja luan

 

Pas korbave, nga madhësia, vijnë stërqokat e përhime

Të famshme botërisht si ngrënëse stërvinash

Presin ndanë rrugës rastësinë e ndonjë viktime

 

Manteli i tyre e përzien zinë me argjend

Por prapë se prapë është veç shenjë e keqe t’i kesh pranë

Dhe fat i keq të ta ndërtojnë folenë në kulm

 

Shpezët e tjerë iu tuten stërqokave kërmëngrënëse

Pendët e tyre të hirta si shkatërrim pas zjarri

S’janë ngjyrë feniksi, po më shumë uniformë rojtari

Truprojat kërmëngrënëse të vetë korbit mbret.

 

Pas stërqokës për nga madhësia vjen sorra sqepzhveshur.

Në ngjyrë imiton korbin, dëshiron të jetë madhështore

Po gojën e ka të madhe aq sa bën për të qeshur

Të tjera auditore

 

Sorra sqepzhveshur është një farë opinionisti

Që mendon  për çdo gjë, dhe që ka shumë mendime

Dhe ka aq shumë mendime sa nuk ka kohë ta mendojë mendimin

E nuk ka gjë në botë që t’ia ndalë krakërimin

Se është e drejtë e saj e shenjtë

Fjala e sorrës

Një farë mendimi konformist i dalë dorës

 

Sorra sqepzhveshur njihet ndër të tjera

Për këmbët e saj të shkurtra e për fluturimin plot dredhi

Që paralajmëron veç shi edhe stuhi

 

Sorra sqepzhveshur, që ushqehet me insekte

E mbeturina

Të cilat thotë se janë “teorina”

E i mbulon të gjitha, pemë, rrugë e sheshe

Dhe në Kuvend e Qeveri e ke, po e deshe

Sorra sqepzhveshur, ky shpend gërnjar

E ka veç një shpend tjetër që është më lakmitar

 

Ajo është çafka, më e vogla prej zogjve të zinj

Botërisht e njohur si dashnore e monedhës

Një zog që vjedh, se dëshiron gjithçka që shndrin

Një zog që di vetëm të ndyjë ndërkohë që shkon pas rrjedhës

 

Një zog që ndërton turma të zeza të mëdha

Bashkë me sorrën sqepzhveshur, ndonjëherë dhe me stërqokën

E që beson se korbin e ka vëlla

 

Që e adhuron, që e sheh si mbret të tokës

 

Të gjithë këta zogj që gjenden në Prishtinë

Me mosmarrëveshjet e tyre të dakorduara

Ia errësojnë këtij qyteti grinë

E i shohin me dyshim gjithë shpezët e tjerë

Madje dhe laraska ua prish të zinë

 

E zogjtë e tjerë të gjithë bindin vetveten

Se as ata të bardhë nuk mund të jenë

Se janë të himtë, se nuk ka ndonjë vlerë

Të qenit i bardhë, madje kjo e fundit

Mund të bëjë të trajtohesh si ndonjë pulëbardhë

E ardhur e padëshiruar që duhet dëbuar

Imigrante, prej asgjëkundit.

 

Në pushtetin mbi Prishtinë

Fronti i zogjve të zinj.

Advertisements

pranverë, në një vend pa ngjarje

In Vjersha on 20 Mars, 2016 at 18:15
Jean Hans Arp - Kolazh me katrorë të sërënditur sipas Ligjeve të Rastësisë, 1917

Jean Hans Arp – Kolazh me katrorë të sërënditur sipas Ligjeve të Rastësisë, 1917

muzgu i butë mbi bredha

në një vend pa ngjarje

ndryshon shpejt

 

nata pa hënë gjithnjë ia fsheh

në një vend pa ngjarje

secilën dritë qiellit

 

çdo perëndim bëhet i pavlerë

në një vend pa ngjarje

si një dritë ndanë rruge

 

secili gazetar e ka nga një të vërtetë

në një vend pa ngjarje

e çdo kumt është i cekët

 

muzgu i butë mbi bredha

në një vend pa ngjarje

gjithnjë mbaron shpejt

 

hëna gjithnjë do të lindë

në një vend pa ngjarje

para se të bjerë terri

 

dielli kurrë nuk do ia fshehë

në një vend pa ngjarje

qiellit dritat e tjera

 

gjithçka do të jetë sipërfaqje

gjithçka do të jetë ngjyrëzbehtë

gjithçka në këmbë

 

dhe përjetë e re.

Hetimi i të mirit

In Përkthime, Vjersha on 20 Mars, 2016 at 14:32
Metropolis, 1917 - George Grosz

Metropolis, 1917 – George Grosz

Dil para: kemi dëgjuar

Se ti na qenke njeri i mirë

Se nuk mund të blihesh, por as rrufeja

Që bie mbi shtëpi

Nuk mund të blihet.

Ti nuk e shkelke fjalën që jep.

Por çfarë the?

Na qenke i ndershëm, thua mendimin tënd.

E çfarë mendimi?

Na qenke trim.

Përballë kujt?

Na qenke i zgjuar.

Për kë?

Nuk i marrke parasysh avantazhet e tua personale.

Avantazhet e kujt pra do të marrësh parasysh?

Na qenke mik i mirë.

A je aq mik i mirë për njerëzit e mirë?

Na dëgjo pra: ne e dimë

Ti je hasmi ynë. Prandaj ne tani

Do të të vëmë ballë një muri. Por në konsideratë të meritave dhe cilësive të mira që ke

Do të të vëmë ballë një muri të mirë dhe do të qëllojmë

Me një plumb të mirë nga një pushkë e mirë dhe do të të mbulojmë

Me një lopatë të mirë, në dheun e mirë.

 

Bertolt Brecht

ndanë asfaltit të paqetë

In Vjersha on 19 Mars, 2016 at 20:11
Poster për "Shadows", 1959 (J. Cassavetes)

Poster për “Shadows”, 1959 (J. Cassavetes)

harro netët e shqetësuara ndanë asfaltit të paqetë ku secila lojë pamundësohej prej zhurmës së urryer

që ende vazhdon për shkak të gëzimit që prodhon në disa shpirtra zhurma e shëmtuar si një krokamë

korbi mbi ditët kur kënaqje tjetrin dhe dëshpërimi për zhurmën e riprodhuar prej gëzimit

harroji pra kohët e komplikuara kur nuk ikje dot prej qytetit që i shëmbëllen zhurmës dhe pse tash i braktisur prej gëzimit të saj

vetëm ndonjë çast i shkurtër plot me dritë sa që të duket sikur gjithë nata është mëngjes dhe shqisat pushojnë së pushtuari botën

aq lehtë sa rrugicat që i pushton një e qeshur kur zbrazen prej zhurmës së rrëmujës

reptilët nuk qajnë as kur lindin nuk e përshëndesin natën dhe të dobët siç janë rrëzohen

në tatëpjetat me asfalt të vjetëruar ku tash ka mbirë bari dhe ndonjë dru tek-tuk që kur dëshpërimi i papërjetuar

pushtoi secilin vend të vetmisë ajme’

pak kohë më parë askush në këtë asfalt nuk qe i lumtur dhe jeta vazhdonte e pandërprerë në zhurmë

që erdh duke u zvogëluar e papërshtatshme me dashurinë për mendimet e mesnatës apo të mesditës që rrinin si borgjezë të kulturuar

pa aftësi për të bërë pyetje dhe me dëshirën për të qenë diku në plazh domethënë të gjallë e të pavarrosur

mendim i pandryshueshëm për qytetin që kur gëzimi u tërhoq e tani asfalti është bërë si bjeshkë

qyteti që pasqyron ftohtësinë e vet të së ardhmes dhe vetëm në të ardhmen

çka në të ardhmen do të jetë asfalt dikur e shihje tek tjetri dhe dikur e shihje asfaltin si bëhej bjeshkë plot gëzim

në të ardhmen do ta shohësh tjetrin në asfalt në heshtjen ku s’do të ketë më asnjë zhurmë shpendësh

vetëm zhurmë të kulluar atje ku në të ardhmen do të ketë kaos mbrëmësor dikur kish ndjenjë pasigurie

që vinte në mëngjese pra qetësi me shi të ftohtë e të shëndetshëm mëngjesi

shi mëngjesi që e bën të pastër perëndimin e diellit e që mbulon aromat e ëndshme të asfaltit por mendimet mbi qytetin nuk ndryshojnë

bashkë me shëmtinë e dëgjimit e të shijes gjendet dhe bukuria dhe joshja e mendimit që e mban

të pandryshueshme zhurmën e mbrëmjes dhe qeshjet e bukura të fëmijëve që lindin në asfalt

që duan ta lagin asfaltin dhe t’i urojnë mirëmëngjes hënës çdo agim dhe që dëshirojnë zhurmën

në asfaltin bujar e në bjeshkën dashurore

dashuria ngushtohet në vetëm disa çaste të shkurtra në vetëm ca muzgje a agime a mesdita a mesnata

dëshira për tjetrin aq të lartë sa bjeshka me urimin që mëngjesi t’ia zbulojë

sytë dhe të rifillojë qetësia e zhurmës

burri ndal muzikën shëmtia e papërkryer mbulohet prej territ minimalist që sjell muzgu dhe bllokohet përpara pamjes së pabukur të asfaltit

kur dikush të merr përdore me dalë prej territ në dritë

asfalt shumë shumë rrëmujë por bjeshkë ku zhurma nuk ekziston dhe mosveprimi nxit palëvizshmërinë e ferrit

qytet që shkreton përtesën si një i verbër ndanë gëzimit

agimi që shkoi

In Vjersha on 15 Mars, 2016 at 18:20
Eileen Agar - Dy të dashuruar, 1931

Eileen Agar – Dy të dashuruar, 1931

faqja e argjendtë e hënës ndriçon agimin e ftohtë

e një qiell largimtar shëmton ikjen e natës

unë që rrejshëm të josha buzë lumit të dalësh

rrija shtrirë në cep të dritës së hënës së plotë

 

lëkura e bardhë ish përskuqur rrahur erës së jugut

trupat çoheshin zhurmshëm në kët’orë herake

si imazh i përcjellë nga natyra në piktura abstrakte

mendtë e çarë nëpër brazda sikur toka prej plugut

 

terrin, shiun e erën lër jashtë vetes të dalin

palëvizjen e ngrirë të kësaj kodre të zhveshur

nën kët’qiell të natës: mendimet e bardha të zemrës

i ngjajnë një pacienti të veshur me përparëse spitali

 

me dëshirë për jetën, me sy që shohin veç dritë e qartësi

që nuk na lë të shohim asgjë që rri nën ujin e kohës

pra as të ardhmen as të shkuarën as momentin mosnjohës

të ndërmjetshmin, të çjerrin, a shpërndarjen e tij.

 

heshtja nuk lëviz, kjo gjë ndodh kaq ashpër e rrallë

me kaq zhurmë, sa dashuria që zbehet në cektësi

mund të ngjajë si e fortë; por buzëqeshjet dinë të fshehin

idiotësinë, sa më shumë që ecet, aq më pak po ka mall.

 

prej vdekjes në lindje, siç nuk bëjnë të dashuruarit

pra gjithë rruga e natës e pamundur për zjarrin

dashnorët që nuk dinë e nuk duan; që marrin

vendime të lumtura mes të fjeturit e të munguarit

 

përgjumjes e butësisë që përkundet e mpirë dhe e qetë

mbi çarçafët e natës që s’dëshiron të zgjohet

para se të dalë dielli i sinqertë që askënd s’sheh në sy

që ia heq të gjithëve prangat e në pranga bie vetë

 

të mosveprimeve tona, ky bishtnim bashkëkohor që filloi

pa habi e pa dhimbje, shkëputur prej çdo lloj mistike

ku demonët e seksit urdhërojnë fjalitë

mes ndërtesave qiellore në agimin që shkoi

inerci dimri

In Vjersha on 14 Mars, 2016 at 17:52
Remedios Varo - La despedida, 1958

Remedios Varo – La despedida, 1958

qershitë dhe kumbullat që po i rrëzojnë petalet

ndihen parehatshëm mbi këta gishtërinj eshtratrashë

por ç’mund t’i bëjnë marsit…

 

kaq shumë njerëz në park, aq sa

nuk duken as pellgjet, as plehrat, as balta.

veç aroma e dheut të ngjeshur me këmbë.

 

personazhi më i çuditshëm në këtë teatër

është një burrë i pakuptimtë, një dhjetor i vrarë

që flet për pamundësinë e vetmisë në pranverë.

 

mbi ta nuk ka mjegull. asnjë shenjë të hyjnores

në rrugët e së dielës pa trafik. kështu pra, fillon blerimi

në parqet me kumbulla e qershi.

 

ku njerëzit i rikthehen njëri-tjetrit

në marrëdhënien që dikur ua ndërpreu dimri. të gjithë

të rigjetur, si retë që rikthehen në qiej

të fryra prej pamundësisë

për t’u zhdukur përfundimisht.

 

bindmë pra që të mos kthehem më tek ty.

bindmë se s’është pranverë çfarë rrjedh nën ura

por janë veç copëza shiu të ngrirë

që bien me ritëm bezdisës si inerci dimri

mbi faqe, mbi vetulla e sy.

mbarimi i shqisës

In Vjersha on 10 Mars, 2016 at 14:00
Vilhelm Hammershoi - Artemis, 1893

Vilhelm Hammershoi – Artemis, 1893

bëj sikur nuk dëgjon, diçka mbi të cilën u hakmorrëm

në mënyrën më të butë

po endet thellë nën lumë sonte, dëgjoja gurgullimat!

se ti i ke veshët e mprehtë! dëgjoje!

prej pëshpërimave veç vdes! thoshe!

por jo më. borë…

 

me dallgët jetëshkurtra lumi vë në gjumë

e tingëllon si heshtje

jo, heshtje e vërtetë – o plak o neveri!

çregulloje dhe nje herë shtratin!

një tingull i heshtjes – veç tash!

qentë e duan shumë heshtjen!

i zbut!

 

platitjet kurrë nuk më kanë gjetur…

si ajo perëndesha, diana, vesta…

si sekondat e palëvizshme nëpër të cilat i mblodhe

gjithë këto lumturi e gëzime

që i humba unë… veshëmbyllur prej lumenjsh që heshtin

një vajzë truphollë që hesht

teksa zhyt çdo anije në ujë

se bredhi e selvia nuk duhej të ishin

rritur ashtu, drejt, e të ndara

domethënë sikur janë të përjetshme

dhe avulli kthehet në ajër të ngrirë

 

sërish, po ta shohësh ujin e turbullt që vërshon me rrëmbim

në shtratin e vet, siç nuk ka bërë kurrë – prapëseprapë

i butë dhe lulet e qershisë që bien prej meje, ç’neveri, ç’neveri –

detet pretendohet të jenë varre lumenjsh apo jo

o sulmuese e artë

o Perëndeshë shtizëhollë e Rrufeve!

tash që bjeshkët janë djegur dhe rrugët janë nxirë!

Mëkat, ne ishim një shpikje kaq e mirë

In Përkthime, Vjersha on 2 Mars, 2016 at 14:11
Tullio Crali - Pikiatë mbi qytet, 1939.

Tullio Crali – Pikiatë mbi qytet, 1939.

I prenë e i ndanë

Kofshët e tua prej belit tim.

Sa më përket mua

Ata janë të gjithë kirurgë. Të gjithë.

 

Ata na çmontuan

Prej njëri tjetrit.

Sa më përket mua

Ata janë të gjithë inxhinierë. Të gjithë.

 

Mëkat. Ne ishim një shpikje

Kaq e mirë dhe e dashur

Një aeroplan prej burri e gruaje.

Me krahë e gjithçka.

Ia dilnim të lëkundeshim përmbi tokë.

 

Madje dhe fluturuam pak.

 

Yehuda Amichai