Arber Zaimi

Archive for Qershor, 2017|Monthly archive page

Te mjerë. Të dobët.

In Vjersha on 29 Qershor, 2017 at 19:12

Charles Henry Alston – Pa titull, 1959

Të mjerë.
Të dobët.
Të mposhtur.
Jeta jonë jetohet në më të ligshtën mënyrë.
Dhe pse mënyra të tjera ka plot.
Të gatshëm të vdesim për jetën e tjetrit.
Të gatshëm të zbresim prej trenave
pa marrë asgjë me vete.
Pa kërkuar asgjë
pa asnjë siguri
pa para
pa prona
pa ndihmën e domosdoshme
për të mos prekur fundin
e për ta thyer fatin.
Ne do të shkruajmë vjersha
për të gjitha këto
sepse vetëm ne e dimë
ç´është një vjershë.
Do të vazhdojmë me përkushtim
të shpikim gjuhë të pakuptimta
prej rrathësh të preferuar
nga amatorët e psikologjisë
dhe studentët e pikturës
prej drejtëzash të kithëta
lakoresh që pëshpërijnë mesazhe të prera
që s´mund t´i dëgjojë dot asnjë shtiracak
dhe do të ndjejmë dhimbje
për ata
që janë jashtë strukturave
për popullin vështrues
e ndonjë ditë gjithë dija jonë
do të përmblidhet në një vizatim të thjeshtë
pa shpjegime anësore
në murin e një shpelle.
I gjithë publiku i atij vizatimi
do të jenë më së shumti në dy
njerëz
edhe më të heshtur.
Qysh tash shikimi i gjithkujt po terret
meditimi,
prehja,
zhytja.
E një urdhër i fundit:
mos e pastroni hirin
kur zjarri të na shuhet.
U dogjëm por
kemi dëshirë të vazhdojmë të shohim.

Advertisements

Thika

In Përkthime, Prozë on 28 Qershor, 2017 at 20:41

Kathleen Gemberling Adkinson – Shtresat e kohës

Për Margarita Bunge

Një thikë prehet në një sirtar.

U farkëtua në Toledo nga fundi i shekullit të shkuar. Luis Melián Lafinuri ia dha tim eti, që e solli këtu prej Uruguaji. Dikur e ka mbajtur në dorë Evaristo Carriego.

Të gjithë që e shohin duhet ta marrin e të luajnë më të; a thua se kanë kohë që kërkojnë pikërisht atë thikë; dora shpejt e pushton dorezën që duket sikur po priste pikërisht atë kapje; tehu i bindur e i fuqishëm rrëshqet me precizion jashtë e brenda këllëfit.

Por tjetërçka dëshiron thika. Ajo është më shumë se një strukturë e përbërë prej metalesh; njerëzit e kanë menduar dhe e kanë formuar me një qëllim shumë të saktë; ndaj ajo është, në një farë vështrimi të përjetësisë, thika e cila dje natën vrau një burrë në Takuarembo, apo edhe thika që vranë Qesarin. Ajo dëshiron të vrasë, dëshiron të derdhë gjak të nxehtë.

Në një sirtar të skrivanisë sime, mes dorëshkrimesh e letrash, pandalshëm ëndërron thika ëndrrën e saj të thjeshtë prej tigri e dora gjallërohet kur e prek sepse metali gjallërohet, metali që ndjen vetveten sa herë që është në kontakt me vrasësin për të cilën njerëzit e kanë krijuar.

Ndonjëherë më vjen keq. Kaq durim, kaq besim, kaq qëndrueshmëri e pashtershme dhe e pafajshme, dhe vitet kalojnë, të kotë.

J.L. Borges

Përktheu nga spanjishtja Arbër Zaimi

Zjarret e Shën Gjonit

In Përkthime, Vjersha on 28 Qershor, 2017 at 13:52

Antonio Dacosta – Në ujërat e lumit, 1980-83

Fati ynë: plumb i shkrirë; fati ynë s´mund të ndryshojë –
s´ke ç´i bën.
Nën dritën e yjeve derdhën plumbin e shkrirë në ujë, tash le të flakërojnë zjarret.

 

Nëse zhvishesh para pasqyrës në mesnatë mund të shohësh,
të shohësh një burrë që lëviz në thellësitë e pasqyrës
burrin që fati e ka shkruar të sundojë trupin tënd
në vetmi e në heshtje, burrin
e vetmisë e të heshtjes
tash le të flakërojnë zjarret.

 

Në atë çast kur njëra ditë merr fund e tjetra ende s´ka nisur
në çastin kur koha pezullohet
duhet të gjesh burrin që dikur edhe tash, prej fillimit të herës, sundon trupin tënd
duhet të kërkosh për të, që të paktën dikush tjetër
ta gjejë, kur ti të kesh vdekur.

 

Janë fëmijët ata që ndezin zjarre dhe bërtasin rreth flakëve në këtë natë të nxehtë
(A ka patur farë zjarri që s´u ndez prej një fëmije, o Herostrat*?)
dhe i hedhin kripë flakëve që t´i bëjnë të kërcasin
(Sa çuditshëm shtëpitë – këto enë të njerëzores – befasisht
nisin të na vështrojnë kur shembëlltyra e flakëve zë t´i përkedhelë).

 

Por ti që njihje bukurinë e gurit mbi shkëmbin rrahur dallgësh prej detit
mbrëmjen kur prehja ra
dëgjove prej përtejlargut zërin njerëzor të vetmisë e të heshtjes
brenda trupit tënd
atë natë të Shën Gjonit
kur gjithë zjarret u shuan
dhe ti nën yje, studiove hirnat.

 

Jorgo Seferi

 

Përktheu: Arbër Zaimi

 

 

Shënim i përkthyesit: Nata e Shën Gjonit shënon mbrëmjen para ditës së lindjes (së supozuar) të Shën Gjon Pagëzorit, që është gjashtë muaj para lindjes (së supozuar) të Krishtit. Po ashtu shënon solsticin e verës, gjashtë muaj para solsticit të dimrit. Festivale të ndryshme në vende me trashëgimi kryesisht evropiane, shënohen atë ditë me zjarre të ndezura në parqe e livadhe. Secili vend ka traditat e bestytnitë e veta lidhur me festën, dhe specifikisht në kulturën greke, së cilës i referohet autori, gjenden edhe dy praktikat e përmendura në vjershë: derdhja e plumbit të shkrirë në ujë prej ndonjë vajze të pamartuar, e cila sipas formës që merr plumbi mendohej se parashikonte zanatin e burrit të ardhshëm të vajzës, dhe së dyti, në natën e Shën Gjonit vajza e pamartuar në mesnatë dilte e zhveshur para pasqyrës dhe i lutej Shën Gjonit që t´ia tregonte burrin e saj të ardhshëm, dhe besohej se emri i parë që do të dëgjonte ajo vajzë kur të zgjohej në mëngjes, do të ishte emri i burrit të saj të ardhshëm.

 

*Herostrati, në vitin 346 pes. dogji tempullin e famshëm të Artemisës në Efes (një ndër shtatë mrekullitë e botës së lashtë), me qëllimin e vetëm që ta bënte emrin e tij të paharrueshëm.