Arber Zaimi

Posts Tagged ‘Borges’

Zotërimi i së djeshmes

In Përkthime, Prozë on 11 Korrik, 2017 at 00:26

John Altoon – Dy figura dhe një pëllumb, 1957

J.L. Borges

E di se kam humbur shumëçka, aq sa nuk mund t´i numëroj, dhe tanimë zotërimet e mia janë pikërisht ato humbje. E di se e kam humbur të verdhën e të zezën dhe mendoj mbi ato ngjyra të pamundshme ndryshe nga ç´i mendojnë ata që shohin. Im atë ka vdekur dhe gjithnjë është krah meje. Kur dua të numëroj rrokjet e vargjeve të Swinburne-it, e bëj, më thonë, me zërin e tij. Veç ajo që ka vdekur është jona, jona është veç ajo që kemi humbur. Ilioni e pat, por Ilioni vazhdon të jetojë në hekzametrin që e vajton. Izraeli u krye vetëm pasi u bë një nostalgji e lashtë. Secila poemë, me kalimin e kohës, bëhet elegji. Tonat janë gratë që na kanë lënë, jo më subjekte të muzgut që përmbys ditën, e as të alarmeve a terroreve të shpresës. Nuk ka parajsa të tjera përveç parajsave të humbura.

Përktheu nga spanjishtja A. Zaimi

Thika

In Përkthime, Prozë on 28 Qershor, 2017 at 20:41

Kathleen Gemberling Adkinson – Shtresat e kohës

Për Margarita Bunge

Një thikë prehet në një sirtar.

U farkëtua në Toledo nga fundi i shekullit të shkuar. Luis Melián Lafinuri ia dha tim eti, që e solli këtu prej Uruguaji. Dikur e ka mbajtur në dorë Evaristo Carriego.

Të gjithë që e shohin duhet ta marrin e të luajnë më të; a thua se kanë kohë që kërkojnë pikërisht atë thikë; dora shpejt e pushton dorezën që duket sikur po priste pikërisht atë kapje; tehu i bindur e i fuqishëm rrëshqet me precizion jashtë e brenda këllëfit.

Por tjetërçka dëshiron thika. Ajo është më shumë se një strukturë e përbërë prej metalesh; njerëzit e kanë menduar dhe e kanë formuar me një qëllim shumë të saktë; ndaj ajo është, në një farë vështrimi të përjetësisë, thika e cila dje natën vrau një burrë në Takuarembo, apo edhe thika që vranë Qesarin. Ajo dëshiron të vrasë, dëshiron të derdhë gjak të nxehtë.

Në një sirtar të skrivanisë sime, mes dorëshkrimesh e letrash, pandalshëm ëndërron thika ëndrrën e saj të thjeshtë prej tigri e dora gjallërohet kur e prek sepse metali gjallërohet, metali që ndjen vetveten sa herë që është në kontakt me vrasësin për të cilën njerëzit e kanë krijuar.

Ndonjëherë më vjen keq. Kaq durim, kaq besim, kaq qëndrueshmëri e pashtershme dhe e pafajshme, dhe vitet kalojnë, të kotë.

J.L. Borges

Përktheu nga spanjishtja Arbër Zaimi

Ein traum

In Përkthime, Vjersha on 2 Shkurt, 2017 at 16:02
Roland Penrose - Seeing is believing, 1937

Roland Penrose – Seeing is believing, 1937

E dinin të tre.
Ajo ishte e dashura e Kafkës.
Kafka e pati ëndërruar.
E dinin të tre.
Ai ishte shoku i Kafkës.
Kafka e pati ëndërruar.
E dinin të tre.
Gruaja i tha shokut:
Dua që këtë natë të më duash.
E dinin të tre.
Burri kundërshtoi: Nëse mëkatojmë
Kafka do të reshtë së na ëndërruari.
Njëri e diti.
Nuk kish mbetur më asgjë mbi tokë.
Kafka i tha vetes:
Tani që ata të dy ikën, mbeta vetëm.
Do resht së ëndërruari vetveten.

Lo sabían los tres.
Ella era la compañera de Kafka.
Kafka lo había soñado.
Lo sabían los tres.
Él era el amigo de Kafka.
Kafka lo había soñado.
Lo sabían los tres.
La mujer le dijo al amigo:
Quiero que esta noche me quieras.
Lo sabían los tres.
El hombre contestó: Si pecamos,
Kafka dejará de soñarnos.
Uno lo supo.
No había nadie más en la tierra.
Kafka se dijo:
Ahora que se fueron los dos, he quedado solo.
Dejaré de soñarme.

J.L. Borges – Ein traum (Një ëndërr)

Një kompas

In Përkthime, Vjersha on 26 Janar, 2017 at 14:21
Benjamin Palencia - Librari, 1930-1936

Benjamin Palencia – Librari, 1930-1936

Ka nga një fjalë për çdo send që ekziston
Prej gjuhës në të cilën Dikushi a Diçkaja, dit’e natë
E shkruan këtë të pambarimtë sallatë
Që është historia e botës. Në të qëndron

Kartagjena e Roma, ai, ti apo vetë unë që më lexon,
Jeta ime që s’e marr vesh, kjo agoni e gjatë
Të qenit enigmë, kriptografi a fat
E gjithë mosmarrëveshjet që i nxë ky Babilon.

Pas emrit rri ajo që dot s’e emërton
Sot e ndjeva hijen e saj që graviton
Në këtë majë kompasi, të kthjellët e të kaltër

Gjer në kufijtë e deteve ajo gjilpërë sundon
Me diç si prej një ore të fanepsur kur ëndërron
A pak si ai shpendi që në gjumë lëviz një flatër

Todas las cosas son palabras del
idioma en que Alguien o Algo, noche y día,
escribe esa infinita algarabía
que es la historia del mundo. En su tropel

pasan Cartago y Roma, yo, tú, él,
mi vida que no entiendo, esta agonía
de ser enigma, azar, criptografía
y toda la discordia de Babel.

Detrás del nombre hay lo que no se nombra;
hoy he sentido gravitar su sombra
en esta aguja azul, lúcida y leve,

que hacia el confín de un mar tiende su empeño,
con algo de reloj visto en un sueño
y algo de ave dormida que se mueve.

J.L. Borges – Una brújula

Deti

In Përkthime, Vjersha on 7 Tetor, 2016 at 19:31
Desmond Morris - Nuk ka kohë si e ardhmja, 1957

Desmond Morris – Nuk ka kohë si e ardhmja, 1957

Para se ëndrra (apo frika) të sajonte
Mitologjitë e kozmogonitë,
Para se koha të ndahej nëpër ditë,
Deti, i përhershmi det, veç ish edhe qëndronte.

Kush është deti? Kush është ajo stihi
E dhunshme dhe e moçme që tokës ia tret
Shtyllat, që është shumë dete e një det
E është humnerë, shkëlqim, rrezik edhe stuhi?

Kush e shikon e sheh veç për herë të parë,
Gjithnjë. Me habinë që shkaktojnë
Gjërat elementare, mbrëmjet kur i shikojmë

Të bukura, hëna, në vatër kur shohim zjarrë.
Kush është deti, kush jam? Këtë do ta di
Veç ditën e fundit, aherë kur më s’do ketë agoni.

Jorge Luis Borges, 1964

Spinoza

In Përkthime, Vjersha on 23 Janar, 2014 at 13:31

Jan_VermeerJ.L. Borges

 

Duart e tejdukshme të jahudisë

Kristalet në gjysmëhije i pastrojnë

Mbrëmja jep shpirt mes frikës dhe ftohtësisë.

(Mbrëmjet me mbrëmjet gjith’ njësoj ngjasojnë.)

 

E zymbylta hapësirë edhe gishtërinjtë

Që zbehen tej aty ku getoja mbaron

Për burr’n e heshtur thuajse s’ekziston

Se po ëndërron një labirint plot dritë.

 

S’e turbullon fama, jo, ky reflektim

Ëndrrash në pasqyrë të tjetrit ëndërrim,

As prej zonjushave e ndrojtura dashni.

 

I lirë prej metaforës edhe mitit

Punon kristalin e vështirë: të infinitit

hartë të Asaj që i përmbledh krejt yjt’ e Tij.

 

**

 

Las traslúcidas manos del judío

labran en la penumbra los cristales

y la tarde que muere es miedo y frío.

(Las tardes a las tardes son iguales.)

 

Las manos y el espacio de jacinto

que palidece en el confín del Ghetto

casi no existen para el hombre quieto

que está soñando un claro laberinto.

 

No lo turba la fama, ese reflejo

de sueños en el sueño de otro espejo,

ni el temeroso amor de las doncellas.

 

Libre de la metáfora y del mito

labra un arduo cristal: el infinito

mapa de Aquel que es todas Sus estrellas.