Arber Zaimi

Archive for Korrik, 2015|Monthly archive page

Parabola e Budës me shtëpinë që digjet

In Përkthime, Vjersha on 15 Korrik, 2015 at 13:16
Ilustrim nga Sutra e Lotusit.

Ilustrim nga Sutra e Lotusit.

Bertolt Brecht

 

Gautama Buda predikonte

Mbi doktrinën e rrotës së lakmisë, pas së cilës gjendemi të lidhur, dhe këshillonte

Që të zbrazemi prej çdo dëshirimi dhe asisoj

Të pastër prej dëshirave të hyjmë në asgjësendin që e quante Nirvana.

E një ditë njëri nga nxënësit e tij pyeti:

“Si është ky asgjësend, o Mësues? Të gjithë ne do të

Zbrazemi prej dëshirave, siç na këshillon ti, por tregona

Mos vallë ky asgjësend ku më vonë do të hyjmë

Ngjan me momentin kur bëhesh një me gjithë krijesën,

Kur shtrihesh mbi ujë, me trupin e papeshë, në mbrëmje,

Kur thuajse pa asnjë mendim, shtrihesh me përtesë mbi ujë,

Apo kur kotesh në shtrat, pa e vënë re se po i rrudhos mbulojat,

Ndërkohë që fle – pra vallë ky asgjësend

Është i këtij lloji, lumturisht, një asgjësend i kënaqshëm apo

Mos ndoshta asgjësendi yt është më asgjë se kaq, i ftohtë, pa ndjenja dhe

I zbrazët?”

Për kohë të gjatë Buda heshti, pastaj foli me shpërfillje:

“Për pyetjen tënde s’ka përgjigje.”

Por në mbrëmje, kur patën shkuar të gjithë

Buda ende i ulur nën pemën e bukës iu foli të tjerëve,

Atyre që nuk e kishin pyetur, dhe u rrëfeu këtë parabolë:

“Para do kohësh pashë një shtëpi. Po digjej. Flaka

Ia lëpinte kulmin. Shkova pranë dhe vura re

Se kishte ende njerëz brenda. Hyra në derë dhe vikata

Për t’u thënë se çatia kish marrë flakë, duke i nxitur

Të dilnin menjëherë. Por këta njerëz

Nuk dukej ta kishin shumë me nxitim. Njëri prej tyre,

Tashmë qepallëpërzhitur prej flakëve të zjarrit

Më pyeti se si ishte gjendja jashtë, se a kishte

Ndonjë shtëpi tjetër për ta, e të tilla gjëra. Pa u përgjigjur

Dola sërish jashtë. Këta njerëz, mendova

Duhet të përcëllohen gjersa të vdesin që të mos bëjnë më pyetje.

Me të vërtetë miq,

Për ata që dyshemeja nuk i djeg aq shumë sa që menjëherë

Ta lënë atë e të jenë të gatshëm ta këmbejnë me çfarëdoqoftë më mirë se sa të rrinë, për ata njerëz

Nuk kam asgjë për të thënë.” Kështu foli Gautama Buda.

Por edhe ne, që nuk merremi më me artin e nënshtrimit

Por me atë të mos-nënshtrimit, dhe që japim

Propozime tjetërsoj, me natyrë tokësore, dhe që lusim njerëzit

T’i rrëzojnë torturuesit e tyre njerëzorë, edhe ne besojmë se atyre

Që përballë skuadronëve bombardues në rritje të kapitalit, vazhdojnë të pyesin shumë gjatë

Se si propozojmë që të bëhet kjo, e se si parashikohet ajo

Dhe çka do të ndodhë me kursimet e tyre, dhe me pantallonat e ditës së diel pas një

Revolucioni

Nuk kemi se ç’t’u themi.

1949

Advertisements

Postskript

In Përkthime, Vjersha on 11 Korrik, 2015 at 12:54

G. Seferis

 

Por sytë e tyre janë të gjithë të bardhë, pa qerpikë

dhe krahët e hollë si kallamishte.

 

Zot, jo me këta njerëz. Unë kam njohur

zërat e fëmijëve në agim

kah zbresin vrik rrëpirat e bleruara

të lumtur si bletë, të lumtur si flutura

me aq shumë ngjyra.

Zot, jo me këta njerëz, zërat e tyre

nuk mbërrijnë as të dalin prej gojës –

mbeten aty të ngjitur pas dhëmbëve të tyre të verdhë.

 

Të tuat janë deti dhe era

me një yll që varet në përjetësi.

Zot, ata nuk e dinë se ne jemi

ajo çka jemi në gjendje të bëhemi

i shërojmë plagët me barishtet tona

që i gjejmë në rrëpirat e bleruara,

në rrëpirat këtejpari, jo nëpër të tjera;

që ne marrim frymë siç jemi të aftë të marrim frymë

me një lutje të vogël çdo mëngjes

që arrin gjer në brigje duke kapërcyer

humnerat e mbamendjes –

Zot, jo me këta njerëz. U bëftë vullneti yt tjetërqysh.

 

11 shtator 1941

 

Para pushkatimit në Kondomari, Kretë, qershor 1941

Para pushkatimit në Kondomari, Kretë, qershor 1941

Kef 12

In Përkthime, Vjersha on 4 Korrik, 2015 at 00:55
Paul Klee - Mit i lules, 1918

Paul Klee – Mit i lules, 1918

Hiqe atë gjak prej barishteve, diell.

Hiqe.

Këta njerëz nuk kanë etje për të.

Hiqi insektet e parritura që lodrojnë nëpër

barishte, diell.

Hiqi tutje.

Këta njerëz nuk i durojnë dot.

Thaji kallamat e gjatë e të hollë, diell.

Këputi krejt.

Këta njerëz nuk munden më të bëjnë fyej.

Tani diell, afroju më shumë tokës!

Edhe më shumë.

Më afër. Tani, diell.

Hiqja metalit çdo formë, diell.

Se janë si gurë, këta njerëz.

Tash bëji llavë.

 

Henry Dumas

Kanata e liruar

In Përkthime, Vjersha on 2 Korrik, 2015 at 14:13

 

Marcel Mouly - Dritare e hapur, Greqi

Marcel Mouly – Dritare e hapur, Greqi

U thashë marangozëve, u thashë ndërtimtarëve, u thashë elektriçistëve

I thashë edhe çirakut të bakallit: “Rregullojeni atë kanatë;

se gjithë natën, e dalë prej vendit, gërvin në erë,

s’më lë të fle. Pronari s’është aty. Ajo shtëpi po rrëgjohet.

Askush s’ka banuar aty prej më se dymbëdhjetë vitesh. Fiksojeni atë kanatë. Ua paguaj unë.”

“S’kemi të drejtë,” më thanë. “Nuk mund të ndërhyjmë,” më thanë.

“Pronari s’është aty. S’hyjmë dot në shtëpinë e tjetërkujt.” Kjo qe ajo që shpresoja,

çka dëshiroja të më thoshin, pra të pranonin se nuk kishin të drejtë.

Ta linin të qetë kanatën, ta linin të gërvinte prej erës që frynte mbi oborr

mbi sternat e zbrazëta me kërmij e hardhuca,

me akrepë, me çikrikë të zbrazët, me xhama të thyer. Ajo gërvimë

më jep argument, ajo ma mundëson gjumin gjatë natës.

Shkurt 1969

Yannis Ritsos