Arber Zaimi

Archive for Prill, 2012|Monthly archive page

phantasos

In Vjersha on 29 Prill, 2012 at 16:05

Hypnos and his brother Thanatos - John William Waterhouse

çfarë ndodh kur kërkon nëpër gjokset e njerëzve

të gjesh lumturinë, apo hidhërimin

sytë mbuluar në syze të errëta

këndon këngë bardësh të verbër, luan rolin

e ëmbël të morfeut, atij që zotëron

zanatin banal të manipulimit

 

çfarë dëgjon në fjalët e përrallës

që shuan kandilin e fundit – përpara se kokën

ta mbështesësh ngadalë në jastëk

gërshetat t’i shprishësh, qepallat t’i thurësh

dhe ngrohtësinë të lësh të të marrë me vete në krahë hypnotikë

sakohë një zë i zvargur rapsodi këndon:

 

…kryqëzimet pasditeve shuheshin në motin e vrenjtur,

ditë dimri,

rrugët gjithë pluhur u mbushën nga era

që frynte e frynte – por ajo

vijonte të ecte me duart

rrasur thellë në xhepat e xhaketës së hollë prej lëkure…

Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

Advertisements

TOLERANCA SI KATEGORI IDEOLOGJIKE

In Ese, Përkthime on 28 Prill, 2012 at 15:04

Molto adagio – Andante

TOLERANCA SI KATEGORI IDEOLOGJIKE

Slavoj Zizek (Kapitulli V i librit “Dhuna”)

 

Kulturalizimi i Politikës

No Evil - Kimberly Dow

Përse sot shumë probleme mendohet se rrjedhin prej mungesës së tolerancës e jo prej pabarazisë, shfrytëzimit apo padrejtësisë? Përse ilaçi që sugjerohet për të shëruar këto probleme është toleranca e jo emancipimi, beteja politike, apo lufta e armatosur? Përgjigjja e atypëratyshme qëndron tek aksioni ideologjik themelor i liberalëve multikulturalistë: “kulturalizimi i politikës”. Dallimet politike – ndryshime që kushtëzohen prej pabarazisë politike apo prej shfrytëzimit ekonomik – janë natyralizuar dhe janë neutralizuar në formën e ndryshimeve “kulturore”, pra në formën e “mënyrave të ndryshme të të jetuarit” që janë diçka e dhënë, diçka që nuk mund të tejkalohet. Këto dallime thjesht mund të “tolerohen”. Kjo situatë ka nevojë për një përgjigjje në termat e Walter Benjamin-it, duhet shkuar: prej kulturalizimit të politikës tek politizimi i kulturës. Shkaku i këtij kulturalizmi është tërheqja apo dështimi i zgjidhjeve direkte politike, siç kanë qenë Shteti i Mirëqenies, apo projekte të ndryshme socialiste. Toleranca është ersatz-i post-politik i atyre projekteve[1]. Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

Këngë lamtumire për gjumin

In Vjersha on 26 Prill, 2012 at 17:13

Benefits Supervisor Sleeping, 1995 - Lucian Freud

Gjumi lazdrohet mes shtriqjesh

Ka zbritur prej syve e në gjymtyrë

Është shpërndarë.

Harruar prej kohësh pushimi…

Muskujt dhembin acidi laktik,

Neuronet lëshojnë xixa,

Mendimi

Rrugën e trurit e ther si me thikë.

 

Mëngjeset paraqiten dritëpasjella.

Ajri

Rrëshket i lyrshëm

Mes shtrojash të krevatit që mbështjell

Edhe më të fundmin çast nga pasioni i djeshëm.

Hëna dhe thërrmijat e tjera kozmike

Janë duke iu dorëzuar diellit

 

Sipër barrikadave të murrme që ngrenë retë

Për të izoluar dritën

Mes vjershash – se luftë të tillë përjetojnë.
Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

lëkundje e frymës në gjoks

In Vjersha on 25 Prill, 2012 at 10:36

Seascape, 1952 - Adolph Gottlieb

çfarë lind e purpurt përfundon e kuqe

ditar recetash i një alkimisti që në fund

kupton se plumbi nuk i ngjitet dot floririt

dhe shkruan: “koha lëkundet mes tingujve të fados

e një sevdallinke.

drita e hënës fërgëllon e ndjekur

prej dy ujqish që brenda natës kanë vendosur ta capërlojnë.

korbat e harresës dhe marrisë flenë mbi tela të çuditshëm telefoni.

retë i nënshtrohen yjeve, teksa rendin në stepa të qiellit.

qiell, shumë qiell, si në filmat me dhunë

nuk duhet të kishte kaq qiell

ndoshta perdja…

rrudhur mes vetmisë dhe këngës së detit”

Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

Terma të zbrazët

In Artikuj on 24 Prill, 2012 at 17:03

Trompe l'Oeil of Newspapers, Letters and Writing Implements
on a Wooden Board, 1699 - Edward Collier

Mes fjalorit politik përveç banaliteteve, kërcënimeve odontojatrike (t’i thyej dhëmbët unë e m’i thyen dhëmbët ti), metaforave futbollistike (topin ia kaluan ndërkombëtarëve, topi në fushën e opozitës, mbrojtja më e mirë – sulmi, duhet lojë ekipore, etj.), poezive e bejteve, shpalljeve pasionale të dashurive e të urrejtjeve jetëgjata sa “flutura e majit” gjenden të shpërndara tek-tuk, si tip stolie që përdoret kur do “me u duk” ekspert dhe ca koncepte politike, ekonomike e sociale, të cilat po të përdoreshin me vend do të lejonin një analizim të asaj çka thuhet sot dhe një parashikim të asaj çka do të jetë nesër.

Bëhet fjalë për nocione e norma principale të politikës, siç mund të jenë “demokracia”, “komunizmi”, “liria e fjalës”, “shkollimi për të gjithë”, “mbështetja e artit”, “pavarësia e universiteteve”, “hapja e dosjeve”, “reforma në drejtësi”, “interesi kombëtar”, “transparenca”, “zgjedhjet e lira e të ndershme” e shumë klishe të tjera që përdoren për të bombarduar emocionalisht dëgjuesin sipas qëllimeve të përdoruesit, për ta zbutur, zbythur a hedhur në revoltë. Natyrisht që pakkush prej politikanëve që i përdorin këto klishe po të pyetet më gjatë mbi kuptimin e tyre e ka ndonjë shpjegim më të thellë, pasi termat kryesisht paraqiten si koncepte të mirënjohura e të pranuara (mbi të cilat ngrihet mirëqenia dhe begatia që karakterizon këto njëzet vjet në Shqipëri!). Ca prej këtyre shprehjeve qëllimkëqija shfaqen rrallë, ca të tjera shfaqen më shpesh. Në këtë shkrim synoj të analizoj shkurt (dhe disi përciptazi) katër prej klisheve më të përdorura nga të gjitha palët në këto 20 vjet “demokraci”, klishe që do të meritonin një ekspozim më të gjatë e më ngulmues, për të treguar se sa të pasinqertë, se sa shpirtvegjël e mbi të gjitha sa të trashë janë ata që vijojnë t’i përdorin. Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

ANTINOMITË E ARSYES TOLERANTE

In Ese, Përkthime on 23 Prill, 2012 at 11:37

Presto

ANTINOMITË E ARSYES TOLERANTE

Liberalizëm apo Fondamentalizëm?

Dy Konakë Molepsur me Murtajë!

Slavoj Zizek (kapitulli IV i librit “Dhuna”)

The mathematician, 2003 - Paul Hartal

Immanuel Kant-i zhvilloi nocionin e “antinomive të arsyes së kulluar”. Arsyeja e fundme e njeriut në mënyrë të pashmangshme bie në kundërshtim me vetveten sapo rreket të dalë përtej konkretes që ofron ndjenja e përvoja kur përpiqet të qasë pyetje si: A ka një fillim kohor Universi, a ka një kufi në hapësirë, apo është i pafundmë? Antinomia lind sepse është e mundur të ndërtohen argumenta të vlefshme për të dyja anët e çështjes: se përfundimisht mund të demonstrojmë që universi është i fundmë si dhe që universi është i pafundmë. Kant-i argumenton se nëse nuk gjen zgjidhje ky konflikt i arsyes njerëzimi do të zhytet në një skepticizëm mekës, të cilin ai e quan “euthanasia e arsyes së kulluar”[1]. Reagimet ndaj protestave muslimane kundër karikaturave daneze të Muhamedit – trazira tjetër e dhunshme që turbulloi opinionin publik në perëndim, në vjeshtë të 2005 – duket se na vë përballë, në mënyrë të ngjashme, me një antinomi të arsyes tolerante: mbi karikaturat mund të rrëfehen dy histori të kundërta, secila mund të jetë bindëse dhe e mirëargumentuar, pa lënë asnjë shans ndërmjetësimi apo pajtimi mes të dyjave. Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

Moskokëçarjet për Mitrovicën

In Artikuj on 22 Prill, 2012 at 11:45

Honor Pythagoras, 1964 - Alfred Jensen

Pavëmendja e opinionit publik mbi tragjedinë e pandërprerë të shqiptarëve që jetojnë në veri të lumit Ibër, apo soditja e Mitrovicës nga larg – si një vend i mjerë e i përtejmë ndaj të cilit s’kemi ndonjë detyrim përveçse t’i dedikojmë dy-tre komente të cekëta gjatë kohës që shohim lajmet – përbën një shfaqje interesante të dukurisë politike që në përgjithësi do të mund të quhej “konformizëm”, apo pranim i sundit si realitet objektiv, në një formë të dhënë. Ky (mos)reagim i publikut në fakt përputhet me linjën politike që ndjekin hierarkitë e pushtetit, e ky botëkuptim nuk e ka patur të vështirë të bëhet hegjemonik ndër shqiptarë (edhe pse në dëm të tyre).

“Të mos e vrasësh mendjen për shqiptarët” është paradigma e pushtetit ndërkombëtar që e kthen përmbys dynjanë kur rrihet ndonjë serb – pavarësisht kontekstit, ndërkohë që shfaqet i habitur e i indinjuar kur shqiptarit në mes të qytetit i vendoset tritoli në shtëpi, i merret jeta e i dhunohen fëmijët. Ky standard i dyfishtë shfaqet edhe në qëndrimin “konstruktiv” që u mbajt kur u arrestuan punonjësit e Ministrisë së Brendshme të Serbisë në mes të Kosovës, të cilët shumë shpejt u liruan që të mos mërzitej shefi i tyre Ivica Daçiç, dikur beniamin i Sllobos famëkeq. Ndërsa serbët mbajtën në gjendje arresti (pa arsye, siç u shprehën dhe monitorues të Amnisty Int.) një sindikalist shqiptar për më shumë se një muaj, arrestuan policë të Kosovës e ish-pjesëtarë të UÇK-së pa teklif, organizojnë zgjedhje e mbajnë në këmbë strukturat paralele në Kosovë të cilat veprojnë haptazi edhe pse ilegale, pa u përballur me ndonjë presion a sanksion të mirëqenë. Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

dimri

In Vjersha on 22 Prill, 2012 at 00:44

Of a Fearful Symmetry (Bound Hand and Foot), 1991 - Josephine Gail Baer

dimri dhunshëm gdhend dhembjen e vet

në sytë e shplara të një të dehuri

që sheh i qashtër, që pa temë mallkon

kalimtarë edhe pemë

ndër këmbë i lëpihen dy këlyshë

dimri bashkë me zbokthin rri

ulur mbi shpatulla pleqsh

luajnë shah apo tavëll në stolat

bri restoranteve ku drekojnë

xhaketa Dior, tailleurs en agneau

mbështjellin fort brymën

dhe hejet e akullit që dikush quan zemër.

 

dimri zhurmon këndshëm rrugëzat në mbrëmje

me rast festash kombëtare, televizive, fetare,

popullore, muzikore, madhështore

aty ku dimri – surprizë e përhershme –

shfaqet në banesën e tij më të bukur. Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »

“VËRSHON NJË DALLGË E PËRGJAKUR”

In Ese, Përkthime on 20 Prill, 2012 at 09:56

Andante ma non troppo e molto cantabile

“VËRSHON NJË DALLGË E PËRGJAKUR”  [i]

Slavoj Žižek, kapitulli III i librit “Dhuna”

Një Rast i Çuditshëm i Komunikimit Fatik

The Great Chess Game, 1931 - Paul Klee

Gjatë vjeshtës së 2005 në revoltat e periferive të qyteteve franceze u dogjën me mijëra makina dhe pati shfaqje të dhunës publike në përmasa të mëdha. Shumë shpesh kjo ngjarje është krahasuar si me bastisjet e New Orleansit pas goditjes nga uragani Katrina në 29 gusht 2005 ashtu edhe me ngjarjet e majit të 1968 në Paris. Edhe pse dallimet janë të mëdha, mund të nxirren mësime nga të dyja paralelizimet. Zjarret e Parisit i bënë esëll ata intelektualë europianë që e kishin përdorur rastin e New Orleansit për të theksuar avantazhet e modelit europian të shtetit të mirëqenies sociale ndaj kapitalizmit të egër të Shteteve të Bashkuara: se tani u bë e qartë që të tilla gjëra mund të ndodhnin edhe në Francën e mirëqenies sociale. Ata që dhunën e New Orleansit e shpjeguan si mungesë të solidaritetit të tipit europian dolën po aq huq sa dhe liberalët amerikanë të tregut të lirë që me qejf të madh rikthyen goditjen duke theksuar se qe pikërisht ngurtësia e ndërhyrjeve të shtetit që kufizojnë konkurencën dhe dinamikat tregtare ato që penguan rritjen ekonomike të imigrantëve të margjinalizuar në Francë – krejt ndryshe nga ç’ndodh në SHBA, ku shumë grupe imigrantësh mbërrijnë të jenë mes më të suksesshmëve. Lexoni pjesën e mbetur të këtij zëri »